SÖZLEŞMEYE AYKIRILIK DAVALARI
Konu hakkında öncelikle;
İlke olarak, sözleşmeye aykırılık devam ettiği sürece, her zaman, davacının dava açabileceğinin kabulü gerekir. Sözleşmeye aykırılığı öğrendikten sonra bir süre susmak ve hareketsiz kalmak, dava açma hakkım ortadan kaldırmaz-
Dava açmak anayasal bir haktır; kimse dava açmaya zorlanamaz.
-Yargıtay YARGITAY HUKUK GENEL KURULU E: 2002/6-582 K: 2002/608 T: 10.07.2002
SÖZLEŞMEYE AYKIRILIK NEDENİYLE TAZMİNAT DAVASI
Borçlar hukukuna göre sözleşmeler gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ve alım satım sözleşmesi gibi tipik sözleşmeler olabileceği gibi taraflar özgür iradeleriyle farklı sözleşmeler de yapabilirler.
Sözleşmenin ifa edilmemesi, eksik ifası veya haksız feshedilmesi durumlarında tarafların birbirinden maddi ve manevi tazminat talep etme hakları doğar.
Sözleşmeye Aykırılık Nedeniyle Manevi Tazminat
Manevi tazminat ise kişilik haklarına karşı yapılan saldırı neticesinde mağdurda acı, elem ve üzüntü şeklinde görülen zararın karşılanması amacıyla ödenen tazminattır. Manevi tazminat, Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümleri arasında yer almaktadır. TBK.’nın 56. maddesinde bedensel bütünlüğün zedelenmesi ve ölüm hali için manevi tazminat, 58. maddesinde ise kişilik haklarının zarar görmesi durumundaki manevi tazminat düzenlemiştir.
Borçlar Kanunu’nda borca aykırılıktan doğan sorumluluk nedeniyle manevi tazminat ödeneceğine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Ama borca aykırı herhangi bir davranışın, alacaklının kişilik haklarının zedelenmesine neden olması mümkündür. . Bu nedenle hem doktrinde hem de uygulamada yargı kararları ile tereddütsüz şekilde TBK’nın 114. maddesinin 2. fıkrasında yer alan haksız fiil hükümlerinin sözleşmeye aykırılık hallerinde de uygulanacağına ilişkin düzenlemenin kapsamına manevi zararın tazmininin de gireceği kabul edilmektedir.
Birçok kararda kişilik haklarının zedelenip zedelenmediğini araştırmaksızın manevi tazminata hükmedilmektedir. Bu durumda hangi değerlerin kişilik hakkı sayılacağı ve hangi olayların kişilik haklarını ihlal ettiği hususu değişkenlik göstermektedir.
Sözleşmeye aykırı davranıştan doğan manevi tazminat borcunun doğması için taraflar arasında geçerli bir sözleşme bulunması, borçlunun sözleşmeye aykırı davranması ve bu yüzden alacaklının kişilik haklarında ihlal gerçekleşmiş olması gerekmektedir.
