İŞ KAZASI DAVALARI

İş kazası tanımı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun hizmet akdiyle veya kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan sigortalıların tabi olduğu kısa vadeli sigorta hükümleri iş kazasının tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması başlıklı 13. maddesinde yapılmıştır. Madde uyarınca, sigortalı işyerinde bulunuyor iken ortaya çıkan ve sigortalı çalışanı o anda veya daha sonradan bedensel veya ruhsal olarak engelli hale getiren olaylar, iş kazası olarak adlandırılır.

İş Kazasında Yapılması Gerekenler

Bir iş kazası meydana gelmesi halinde yapılması gerekenler 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4. 5. ve 13. maddesinde belirtilmiştir. Hizmet sözleşmesi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalışan işçiler ile hizmet sözleşmesi ile çalışmasalar da ceza infaz kurumları ile tutuk evleri bünyesinde bulunan atölye vs. bölümlerde çalışan hükümlü ve tutukluları çalıştıran işverenler iş kazası gerçekleştiğini o yer kolluk kuvvetlerine hemen bildirim yapmalıdırlar. Bu kişiler Sosyal Sigortalar Kurumuna kazadan sonra iş kazası bildirimi süresi gereği üç iş günü içinde bildirimde bulunmalıdırlar.

İşçi köy ve mahalle muhtarı ise veya hizmet sözleşmesine bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına çalışmakta ise hastalığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden itibaren üç iş günü içinde ve herhalde bir ayı geçmemek şartıyla Sosyal Sigortalar Kurumuna iş kazası bildirimi yapmalıdırlar.

İş Kazası Bildirimi Süresi

Bu süre kazanın niteliğine ve yerine göre değişmektedir.

İşçi olarak çalışan, yani eski deyimle SSK’lı iş kazası geçirdiğinde derhal kolluk kuvvetlerine haber vermek ve kazadan sonraki 3 iş günü içinde de SGK’ya bildirimde bulunmak gerekir.
Eğer kaza işyeri dışında olmuş ve işveren de sonradan haberdar olmuşsa, kazanın öğrenildiği tarihten itibaren 3 iş günü içinde SGK’ya bildirimde bulunulması gerekir.
Kara, hava veya deniz araçlarında çalışan işçiler, yurtdışında iken araç içerisinde kaza geçirmeleri halinde; araçların ülkeye döndüğü tarihi takip eden ilk iş gününden itibaren 3 iş günü içinde (Araçlar ülkeye giremezse, kaza geçirenin gümrükten girdiği tarihi takip eden gün süre başlar)
Bağkurlunun ya da muhtarların iş kazası geçirmeleri halinde; bunların, bildirimde yapabilecek duruma geldikleri günden sonra kendilerinin 3 iş günü içinde bildirimde bulunmaları gerekir. Ancak bu süre hiçbir şekilde, kazadan itibaren 1 ayı aşamaz. Bunların bildirim yapacak hale gelmeleri demek, kaza sonrası aldıkları raporun sona ermesi demektir.

Sosyal Güvenlik Kurumu’na Başvuru Zorunluluğu

(1) 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile diğer sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurulması zorunludur. Diğer kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak kaydıyla yapılan başvuruya altmış gün içinde Kurumca cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır. Kuruma karşı dava açılabilmesi için taleplerin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması şarttır. Kuruma başvuruda geçirilecek süre zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz.

(2) Hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, dava Kuruma resen ihbar edilir. İhbar üzerine davaya davalı yanında ferî müdahil olarak katılan Kurum, yanında katıldığı taraf başvurmasa dahi kanun yoluna başvurabilir. Kurum, yargılama sonucu verilecek kararı kesinleştikten sonra uygulamakla yükümlüdür.

İş Kazası Tazminatı Nasıl Alınır

İş kazası gerçekleşmiş ve neticede yaralanma veya ölüm meydana gelmişse Cumhuriyet Başsavcılığı ve kolluk tarafından soruşturma başlatılarak ilgililer hakkında ceza davası açılabilir. Ancak iş kazası nedeniyle ceza davası dışında hukuk davası açılarak maddi ve manevi tazminat talep edilebilir. İşçinin ölümü halinde tazminat işçinin mirasçıları tarafından talep edilebilecektir.

İşverenin kastı ile iş kazası meydana gelmişse veya işverenin kastı olmaksızın sigortalı olarak çalışan işçilerin sağlığı ve iş güvenliği gerekliliklerine aykırı bir işveren hareketi ile iş kazası meydana gelmişse Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından işçiye yapılan ödemeler kurum tarafından işverene rücu edilir yani kurum işverenden bu ödemeleri talep edebilir.

İş Kazası Bildirmeme Cezası

İşçisi iş kazası geçiren işveren bunu zamanında SGK’ya bildirmezse, geç bildirdiği tarihe kadar işçiye Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği yani rapor parası, işverenden geri tahsil edilecektir.

İş kazası geçiren bağkurlu ya da muhtar ise, bunların bizzat kendileri bildirim yapmakla yükümlü olduğundan, bildirimde bulunana kadar bunlara rapor parası ödenmeyecektir.

Ayrıca iş kazasının işveren tarafından süresi içinde SGK’ya bildirilmemesi halinde, işverene 2017 yılı için 2.702,00 TL idari para cezası uygulanacaktır.

Not : İş kazasının işveren tarafından, kazadan sonraki 3 iş günü içinde SGK’ya bildirilmesi gerektiğidir. Mücbir sebebi olmaksızın süresinde bildirimde bulunmayan işverenden hem işçiye ödenen rapor parası tahsil edilecek hem de işverene idari para cezası uygulanacaktır.